Topraksız tarımda domates yetişirse tadı nasıldır ?
Son
10-12 yılda sebze üretiminde giderek yaygınlaşan bir kavram ortaya çıktı.
Topraksız serada domates üretimi yapılması konusu. Topraksız tarım modern
seralarda toprak kullanılmadan en son ve en yaygın kullanılan ürün olan “cocopeat”
denilen Hindistan cevizi meyve kabuğu parçalarının sıkıştırılması ile elde
edilen özel bir üründe yapılmaktadır. Topraktan 50-60cm yukarıya yapılan özel
düzeneklerde, kontrollü koşullarda (sıcaklık yıl boyu 11-12 derecenin altına
düşmeyecek; EC denilen tuz seviyesi ve pH’sı ayarlanan otomatik gübre sistemine
sahip, otomatik açılıp kapanan havalandırma sistemleri ) yapılan üretim şeklidir. Topraksız tarımda tüm dünyada en fazla domates
üretilmektedir. Domates yanında hıyar ve biber gibi meyvesi yenen diğer sebze
türleri de topraksız serada üretilmektedir. Ayrıca son yıllarda yaygın olarak
marul başta olmak üzere yeşil, yaprağı tüketilen sebzeler ve çilek de farklı
şekillerde üretilmektedir.
Türkiye’de
topraksız seralar genelde iç bölgelerde jeotermal sıcak su olan yerlerde ve
illerde yaygınlaşmıştır. Jeotermal sıcak su, bölgelere göre değişmekle birlikte
1000 metre ve daha derin mesafeden çıkarılmaktadır. Sıcak su topraksız serada
sıcaklığın kışın sıfırın altına düştüğü dönemlerde bile sera içinde 12 derece
üstünde bir sıcaklık sağlayarak yılın 10 ayı yoğun domates üretimine olanak
sağlamaktadır. Genelde topraksızda aralık ocak aylarında seraya fide dikimi
yapılmakta ve yıl boyu yoğun üretim yapılmaktadır. Topraksız serada kullanılan
jeotermal suyun sıcaklığının 60 derece ve üzerinde olması ve suyun debisinin
(akış seviyesinin) yüksek olması gerekmektedir. . Son yıllarda koşullara göre,
45 derece su sıcaklığının olduğu bölgelerde yılda 2 dikim yapılarak kısa süreli
güz-bahar şeklinde iki ürün sistemine de geçilmiştir.
Topraksız
domates üretimi yüksek girdi maliyeti olan bir üretim sistemidir. Minimum 20
dekarlık bir sera yapılması ekonomik olabilmektedir. Jeotermal suyu 1000
metreden çıkarmak çok maliyetlidir. Günümüzde 1000 metre sıcak su çıkarmak için
minimum 1 milyon TL üzeri bir maliyeti gözden çıkarmak gerekmektedir. 1 dekar
(1000 m2, 1dönüm) sera maliyeti ise 200.000-300.000 TL ve üzerinde
olabilmektedir. Topraksız üretimde başlangıç maliyetini düzgün ve sistemli bir
üretim modeli ile 2-3 yılda amorti etmek mümkün olabilmektedir. Fakat topraksız
üretimde üretim miktarı yani verim yüksektir. Normal topraklı serada çok iyi
bir üretim sisteminde 1 dekardan 10-12 ton ürün alınabilirken topraksız
üretimde 1 dekar seradan minimum 30-35 ton, maksimum ülke koşullarında 50 ton
domates elde edilebilir. Yurt dışında Hollanda ve Kanada gibi ülkelerde
topraksız üretimde suni ışık uygulaması da yapılarak 1000 m2’den alınan
ürün 60-80 ton/da arasında değişmektedir.
Topraksız domates üretiminde genelde
salkım domates dediğimiz 140-160g’lık salkım olarak bağ makası ile hasada
uygun, bir salkımda 5-7 meyve veren ve meyvelerin tamamı genelde kızardığında
(olgunlaştığında) hasat edilen domates tipi kullanılır. Salkımlar makasla
kesilerek hasat edilir ve büyük marketlerde salkım olarak köpükten yapılmış
özel kaplarda streç filme sarılmış olarak satılmaktadır. Topraksız serada
üretilen domatesler hem ihracat için daha uygundur hem de normal sera
domateslerine göre daha yüksek fiyatla satılabilmektedir. Son yıllarda
topraksız serada salkım domates dışında iri kırmızı ve pembe domateslerin, iri
köy domateslerinin ekonomik olarak üretilebilme potansiyeli üzerinde çalışmalar
yapılmıştır.
Topraksız domates üretiminden
gübrelemeye çok dikkat etmek gerekmektedir. Yanlış bir gübrelemede toprak gibi
hatalı uygulamayı düzenleyebilecek, tolare edebilecek bir yetiştirme alt yapısı
olmadığı için üretim sistemi olumsuz etkilenebilir. Topraksız tarım özel ve
profesyonel bir üretim şeklidir ve domates üretiminde etkin ve yüksek karlı bir
sistem olarak kullanılmaktadır.
Yorumlar
Yorum Gönder